Geçici elektrik tesisatı, iskeleler ve malzeme depolama alanları kontrolsüz kurulursa çalışan güvenliğini, imalatları ve projenin teslim takvimini de etkileyebiliyor.
İnşaatların yapım aşamasına baktığımızda çok yönlü ve birbirini etkileyen bir dizi sürecin iç içe geçtiğini görüyoruz. Süreçler kapsamındaki çalışmalardan bazıları da geçici olarak var oluyor. Şantiyede bir katın aydınlatılması için kablo çekiliyor, cephe çalışması için iskele kuruluyor, yeni gelen malzemelere yer açılıyor. Bunların çoğu iş tamamlandığında kaldırılacak düzenlemeler. Fakat geçici olmaları, oluşturdukları risklerin de kısa süreli veya önemsiz olduğu anlamına gelmiyor. Ezilen bir elektrik kablosu yangına, uygunsuz kurulan iskele devrilmeye, yanlış depolanan malzemeler ise tamamlanmış alanlarda hasara yol açabiliyor.
Üstelik şantiye alanı bu değişimi sürekli yaşıyor. Dün boş olan bölüm bugün depolama alanına dönüşebiliyor. Bir ekibin kurduğu geçici düzeni ertesi gün başka bir ekip kullanabiliyor. Bu nedenle güvenlik değerlendirmesinin yalnızca işe başlarken yapılması yeterli olmuyor. İşin ilerleyişiyle birlikte geçici tesislerin ve çalışma alanlarının da yeniden kontrol edilmesi gerekiyor.
Geçici elektrik kalıcı tesisat kadar özen istiyor
Şantiyede elektrikli el aletleri, aydınlatma ve çeşitli makineler geçici tesisattan beslenebiliyor. Kabloların araçların geçtiği güzergahlarda korunmadan bırakılması, bağlantıların suya maruz kalması veya aynı hatta kapasitesinin üzerinde ekipman bağlanması tehlike yaratabiliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da geçici elektrik tesisatlarını şantiyelerdeki yangın riskleri arasında sayıyor. Elektrik panolarının konumu, çevresel koşullara uygunluğu, topraklama ve koruma düzenleri yetkin kişilerce değerlendirilmelidir. Hasarlı kablolar geçici onarımlarla kullanılmaya devam edilmemeli. Çalışma alanı taşındığında elektrik güzergahı da gözden geçirilmeli. Mesai sonunda hangi ekipmanın enerjisinin kesileceği ve hangi sistemlerin çalışmaya devam edeceği açıkça belirlenmeli. Böylece herkesin ayrıldığı saatlerde kontrolsüz kalan bir bağlantının, malzemeleri veya tamamlanmış imalatları etkileyen yangına dönüşme ihtimali azaltılabilir.
İskelede yapılan küçük değişiklik büyük sonuç doğurabiliyor
İskeleler, cepheye erişim sağlayan geçici yapılar olsa da taşıma kapasitesi ve sağlamlık açısından planlı kurulması şart olan yapılar. Zemin koşulları, bağlantılar, platformlar ve güvenli erişim birlikte ele alınmalı. Malzemeyi geçirmek için bir bağlantının sökülmesi veya platform üzerine fazla yük bırakılması, sistemin güvenliğini etkileyebiliyor.
Bakanlığın açıklamaları, iskelelerin ilk kullanımdan önce ve sağlamlığını etkileyebilecek değişiklikler veya olumsuz hava koşulları sonrasında kontrol edilmesine dikkat çekiyor. Dolayısıyla kuvvetli rüzgarların ardından “Dün kullanıyorduk” düşüncesiyle çalışmaya devam etmek yeterli bir güvenlik değerlendirmesi sayılmıyor. Dolayısıyla iskele üzerindeki değişiklikler yetkili kişilerin bilgisiyle yapılmalı. Düşebilecek alet ve malzemeler için önlem alınmalı, altındaki çalışma alanları düzenlenmeli. Olası bir devrilme veya malzeme düşmesi, çalışanların yanında cephe elemanlarına, araçlara ve çevredeki yapılara da zarar verebilir.
Malzeme depolamak da planlama gerektiriyor
Yeni gelen ürünlerin boş bulunan kata bırakılması pratik görünebilir. Ancak malzemenin ağırlığı, zeminin taşıma kapasitesi, istifin dengesi ve çevrede yürütülen işler değerlendirilmeden yer seçilmemeli. Özellikle tamamlanmış döşeme ve kaplamalar, uygunsuz taşıma veya depolama nedeniyle zarar görebiliyor.
Yangın tehlikesi de diğer önemli bir konu. Yanıcı malzemelerin kaynak ve kesme işleri yapılan bölümlerde biriktirilmesi de yangının yayılmasını kolaylaştırabiliyor. Bakanlığın şantiye yangın güvenliği önerileri, sıcak çalışmalar bittikten sonra ilgili alanların kontrol edilmesini vurguluyor. Depolama alanları kaçış yollarını, yangın ekipmanına erişimi ve araç geçişlerini engellememeli. Yağıştan etkilenen ürünler uygun şekilde korunmalı. Kullanılmayacak ambalajların ve atıkların düzenli uzaklaştırılması da günlük iş planının parçası olmalı.
Taşeronların işleri birbirinden bağımsız ilerlemiyor. Elektrik ekibinin kablo çektiği alanda başka bir ekip malzeme taşıyabilir. Cephe ekibi çalışırken aşağıda sevkiyat yapılabilir. Her ekibin kendi işini güvenli yürütmesi önemli, ancak ortak alanda oluşan riskler ayrıca yönetilmeli. Bakanlığın sağlık ve güvenlik planı açıklamaları, farklı işverenlerin ve çalışma ekiplerinin faaliyetleri arasında koordinasyon kurulmasını esas alıyor. Günlük iş sıralaması, alan teslimi ve değişikliklerin ilgili ekiplere duyurulması bu koordinasyonu somutlaştırıyor.
Sigorta kapsamı geçici düzenlerle birlikte değerlendirilmeli. Corpus Sigorta’nın İnşaat All Risks Sigortası, sigortalı değerlerin şantiyede önceden bilinmeyen ve ani sebeplerle uğrayabileceği hasarlara yönelik koruma sunuyor. Geçici şantiye tesisleri, üçüncü şahıs sorumluluk ve çapraz sorumluluk ise resmi ürün sayfasında ek teminatlar arasında yer alıyor. Bunların kapsamı, sigorta bedelleri ve koşulları poliçede netleştirilmeli. corpussigorta.com.tr
Geçici düzenleri kimin kurduğu, kimin kontrol ettiği ve değişiklikleri kimin onayladığı belli olduğunda şantiyenin takibi kolaylaşıyor. İş bitince kaldırılacak bir tesisin güvenliği, geride kalacak yapının korunmasına doğrudan katkı sağlıyor.
